Facebook Instagram Pinterest YouTube Film Search iOS Android Cookie Cookie Cytat Mój festiwal Mój festiwal Home Kalendarz Kalendarz Kalendarz Kalendarz Facebook Twitter Google Plus Zamknij Nawiguj Miejsca festiwalowe Organizatorzy Organizatorzy Partnerzy Kraków Wyślij
News
27.07.2017

Wiedźmin jedzie na Teneryfę!

News
News
25.05.2017

10. FMF zakończony!

News
Abel Korzeniowski
Abel Korzeniowski
Giorgio Moroder
Giorgio Moroder
Howard Shore
Howard Shore
Trevor Morris
Trevor Morris
Jan A.P. Kaczmarek
Jan A.P. Kaczmarek
Home

Tomasz Stańko

Tomasz Stańko
Tomasz Stańko

TRĘBACZ, KOMPOZYTOR, LIDER

Niepowtarzalne dźwięki jego trąbki brzmią w najbardziej prestiżowych miejscach na świecie, a jego muzykę wydaje renomowana monachijska wytwórnia ECM Records.

 

Zaczął grać w końcu lat 50. na jazzowej scenie Krakowa. Joachim Ernst Berendt pisał o nim, że był pierwszym w Europie trębaczem grającym free jazz. W latach 60. Stańko stał się filarem kwintetu Krzysztofa Komedy, z którym nagrał arcydzieło europejskiego jazzu, album Astigmatic.


W początku lat 70. na czele własnego zespołu Tomasz Stanko Quintet, wszedł do czołówki free jazzu i pojawiał się na najważniejszych europejskich festiwalach. Pozycję tę utwierdziły kolejne projekty: Unit z Adamem Makowiczem oraz kwartet prowadzony z Edwardem Vesalą, zespół, z którym w 1975 roku rozpoczął współpracę z wytwórnią ECM. Wydany wówczas album Balladyna, stał się legendą po obu stronach Atlantyku. W latach 80. Stańko grywał w orkiestrach Cecila Taylora, prowadził zespoły C.O.C.X. i Freelectronic, do których wprowadzał inspiracje muzyką reggae, latino, elektroniką oraz rapem.


W latach 90. zaczął się powrót Stańki na jazzowy szczyt i kolejna faza współpracy z wytwórnią ECM. Jego nowy kwartet z Bobo Stensonem, Andersem Jorminem i Tony Oxley’em okrzyknięto najlepszą jazzową grupą dekady – rzadka najwyższa ocena płyty LeosiaPenguin Jazz Guide. Wydany w 1997 roku album Litania, który zaprezentował światu muzykę  Krzysztofa Komedy, stał się jego pierwszym światowym bestsellerem. Dzięki płytom Soul of ThingsSuspendedNight nagranym z młodym polskim kwartetem na początku nowego wieku Stańko przebił się na rynek amerykański, gdzie od tamtej pory regularnie koncertuje. W 2002 został pierwszym laureatem European Jazz Prize przyznawanej w Wiedniu, dwa lata później odznaczono go w Polsce wysokim odznaczeniem państwowym, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.


Od lat regularnie pojawia się w pierwszej dziesiątce trębaczy prestiżowej dorocznej ankiety amerykańskiego magazynu magazynu Down  Beat.  Ta sama ankieta honorowała go również w roli kompozytora. Jako lider wydał ponad 40 albumów, jest również autorem muzyki do wielu filmów i spektakli teatralnych.


Od 2008 roku dzieli życie między Warszawą i Nowym Jorkiem. Właśnie w nowym mieszkaniu na Manhatanine została skomponowana płyta Dark Eyes, którą nagrał w 2009 roku ze skandywnaskim kwintetem. Wśród jego aktualnych projektów znalazły się też zespoły z nowojorskimi muzykami, m. in. Lee Konitzem i Craigiem Tabornem.


W 2010 ukazała się w Polsce autobiografia artysty, Desperado, która stała się bestsellerem. W roku 2011 Instytut Smithsona, największy na świecie kompleks muzeów i ośrodków edukacyjno-badawczych, wydał sześciopłytową kompilację Jazz: The Smithsonian Anthology którą zamyka utwór Tomasza Stańko, SuspendedNight Variation VIII, wyróżniając go tym samym jako jednego z niewielu z Europejczyków. W tym samym roku prezydent Bronisław Komorowski odznaczył Tomasza Stańko Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.


Rok 2013 rozpoczyna się premierą albumu Wisława. Podobnie jak jego młodzieńczy idol Miles Davis, polski trębacz Tomasz Stańko ma dar układania świetnych zespołów, a ten, sformowany w światowej stolicy jazzu, obiecuje bardzo wiele. Thomas Morgan i Gerald Cleaver to jedna z najbardziej czujnych sekcji bas/ bębny we współczesnej muzyce improwizowanej, a kubański pianista David Virelles, inspirowany muzyką rytualną a także Theloniousem Monkiem i Andrew Hillem, wydaje się szczególnie dobrze usposobiony do nabrzmiałego mroku i wyrafinowanej grozy free ballad Stańki. W szybkich tempach jakby wszyscy czterej wkraczali na nowe terytorium, z bardzo ekscytującym rezultatem. Inspiracją dla nowych kompozycji Stańki z tego podwójnego albumu była także poezja Wisławy Symborskiej, polskiej poetki, eseistki, laureatki Nagrody Nobla, zmarłej w 2012 roku. Jak Stańko pisze w książeczce płyty “Lekturze słów Wisławy Szymborskiej zawdzięczam wiele pomysłów i inspiracji. Spotkania z Nią i współgranie z Jej poezją nadały rozmach także i tej muzyce, którą chciałabym z szacunkiem dedykować Jej pamięci.”


Rok 2014 zaczyna się dla Stańki od nagród. 14 stycznia otrzymuje Paszport Polityki jako kreator kultury. Tego samego dnia, w Paryżu, Akademia Jazzu – l’Académiedu jazz – pod przewodnictwem François Lacharme, przyznaje mu Prix duMusicienEuropéen – Nagrodę Europejskiego Muzyka roku – za obecne osiągnięcia i całokształt pracy. Dzień później, otrzymuje także jedną z trzech honorowych nagród przyznanych przez ‘Preis der deutschenSchallplattenkritik’ (PdSK), niezależne stowarzyszenie ponad 140 dziennikarzy muzycznych z Niemiec, Austrii i Szwajcarii.